اجتناب‌شناسی

برای شروع درمان باید اجتناب را بشناسیم.
اجتناب در لغت به معنی دوری کردن، دوری گزیدن، روبرو نشدن، مواجه نشدن، گریختن و فرار است. زمانی که اجتناب به عنوان یک راهبرد رویارویی واقع می‌شود در کوتاه مدت باعث کاهش اضطراب و حال بد است، ولی در دراز مدت باعث فشار روانی شدید می‌شود.
یعنی زمانی که باید برای یک رویارویی تلاش کرده و مشکلاتمان را حل کنیم، ترجیح می‌دهیم فرار کنیم تا اینکه بمانیم و مواجه شویم. شاید در همان لحظه‌ی اول فرار، ما را راحت کند، ولی وقتی راهبرد به صورت عادت در می‌آید و همیشه در اجتناب به سر می‌بریم، دیگر باعث راحتی و آرامش نیست، بلکه فشار روانی شدید تولید می‌کند و مسائل حل نشده که در ذهن انباشته می‌شود، از بین نمی‌رود.
یکی از اجتناب‌هایی که بسیار خطرناک بوده و باعث اکثر بیماریهای روانی است، اجتناب از خود است که به خودگریزی معروف است. خودگریزی زمانی اتفاق می‌افتد که فرد به توانایی‌ها و استعدادهای خود آشنا نیست و یا نمی‌خواهد بپذیرد. توقعات فرد از خود به حدی افراطی می‌شود که روبرو شدن با کوتاهی‌ها برای او غیر قابل تحمل می‌شوند. خودگریزی منتهی به فرار از خود مسئولیتی، از رفتارهایی می‌شود که با بی‌ارادگی، انعطاف‌ناپذیری و تکانش‌گری همراه است. در این افراد اجتناب از نگریستن به خود می‌تواند آنقدر شدید شود که به خودآزاری، سوء مصرف مواد یا مصرف افراطی غذا و خواب زیاد منجر شود.